Toekomst stress

Niemand weet hoe de toekomst er precies uit zal gaan zien en dat zorgt bij mensen regelmatig bewust en onbewust voor stress, angst en onzekerheid. Op zich hoeft dat nog helemaal niet verkeerd te zijn. Het gaat er uiteindelijk om hoe je omgaat met je eigen angst en stress. Er zijn genoeg mensen die weten waar hun angst en onzekerheid vandaan komt, weten te accepteren dat het een onderdeel uitmaakt van wie ze zijn geworden en die daar op een persoonlijke en functionele manier mee om kunnen gaan.

Hiermee omgaan vraagt om zelfinzicht, zelfacceptatie en zelfrespect. En dit is ook de volgorde die therapeutisch gezien uiteindelijk tot de meest duurzame, persoonlijke ontwikkeling leidt.

Kennis van onze hersenen

Mensen hebben vergeleken met andere zoogdieren een sterk rationeel vermogen. Veel rationele functies zijn opgeslagen in de neocortex. Onze neocortex beschikt onder andere over de volgende rationele functies:

• Taal en communicatie: Begrijpen en spreken van woorden.

• Ratio en logica: Nuchter nadenken, analyseren en weloverwogen keuzes maken.

• Zintuiglijke waarneming: Bewust verwerken van wat je ziet, hoort of voelt.

• Creativiteit: Oplossingen bedenken en vooruitkijken naar de toekomst.

En ondanks deze functies waarover we allemaal beschikken, vinden veel mensen het lastig om om te gaan met de onzekerheid van onze toekomst. Wat ik regelmatig tegenkom bij cliënten zijn gevoelens van onmacht, onrecht, schaamte en lijden. Veel mensen denken negatief, nemen feedback erg persoonlijk, twijfelen enorm of stellen regelmatig zaken uit. Gedrag dat je ziet, is het uit de weg gaan van confrontatie, vermijden van nieuwe uitdagingen en kiezen voor overmatige veiligheid in plaats van geluk en vrijheid.

Controle

Een veel voorkomende manier om met onzekerheid om te gaan is controle houden. En daar kunnen sommige mensen zover in doorschieten dat ze het grote plaatje volledig uit het oog verliezen. Uiteindelijk heb je over je eigen doen en laten nog de meeste controle, maar dan houdt het ook wel op. Op andere mensen controle uitoefenen levert uiteindelijk vooral veel stress op, omdat je niet kunt weten wat iemand anders zal gaan doen. Uiteindelijk bepaalt elk mens zelf wat hij wil en waar hij heen gaat. Een client vertelde mij dat haar partner stiekem camera's had opgehangen om haar te controleren. Wat mij betreft een nogal obsessieve manier van controle houden. Er zijn ook andere manieren om met elkaar ervoor te zorgen dat je elkaar weer kunt gaan vertrouwen en elkaar de ruimte geeft om te doen en zijn.

Een andere mooi voorbeeld vind ik altijd het verschil tussen micromanagement en macromanagement, de verschillen zitten op de volgende vlakken:

• Focus: Macromanagers kijken naar de lange termijn en de algemene doelen. Micromanagers focussen op de dagelijkse taken en korte termijn.

• Aansturing: Bij macromanagement bepaal wat er moet gebeuren en geef je vertrouwen. Bij micromanagement bepaal je ook hoe het moet gebeuren.

• Autonomie: Macromanagement geeft medewerkers de vrijheid om zelf beslissingen te nemen. Micromanagement beperkt de vrijheid en vertraagt het werk

Eigen ervaring

Ik kan gerust van mezelf stellen dat er tijden zijn geweest waarin het me niet lukte om in toekomstige kansen te denken en ik de meeste keuzes maakte op basis van slechte scenario's die zou kunnen gebeuren, oftewel angst. Mijn eigen faalangst heb ik lang verborgen willen houden en niet willen accepteren. Die faalangst heeft er lange tijd voor gezorgd dat ik weinig durfde, streng voor mezelf was en mijn zelfrespect laag was.

Het begin van de ommekeer was op een zondagmiddag in juli 2014, ik weet het nog als de dag van vandaag. Ik sprak die middag met een goede vriend van mijn ouders, omdat ik wist dat er iets moest gaan gebeuren en dat ik hulp nodig had. Ik zat in een dal waar ik heel moeilijk uit kwam. Met hulp van deze vriend werd het me duidelijk dat ik mezelf aan het tegenwerken was en dat het tijd was om lastige en persoonlijke keuzes te maken in plaats van veilige keuzes.

Kort daarvoor had ik wel besloten om me voor de opleiding Psychosociale therapie in te schrijven, ondanks dat ik op dat moment geen vast werk had en ik niet wist of deze investering me ook iets ging opleveren. Uiteindelijk was dit een nieuw hoofdstuk en levensfase die op het punt stond om te beginnen. Terugkijkend hebben de lastige keuzes mijn leven comfortabeler, leuker en interessanter gemaakt dan dat ik ooit had kunnen voorzien. Ik heb mijn toekomst weten te creëren in plaats van er bang voor te zijn.